Corpus academicum Cracoviense

Od kwietnia 2013 r. Oddział Badań Dziejów UJ Archiwum UJ realizuje projekt „Corpus academicum Cracoviense. Elektroniczna baza studentów i profesorów Uniwersytetu Krakowskiego w okresie staropolskim 1364-1780". Pięcioletni projekt, którego kierownikiem jest prof. dr hab. Krzysztof Ożóg, jest finansowany ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, afiliowany na Wydziale Historycznym UJ i realizowany we współpracy z Katedrą Telekomunikacji Wydziału Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Stały zespół pracowników projektu liczy 8 osób: prof. K. Ożóg, dr Anna Markiewicz, dr Dagmara Wójcik-Zega, dr Marcin Baster i dr Maciej Zdanek oraz dr inż. Rafał Stankiewicz i mg inż. Piotr Wydrych.  Oprócz na czas określony zatrudnionych jest w projekcie kilkanaście osób.

Daty graniczne tworzą: rok 1364, tj. pierwsza fundacja Uniwersytetu przez Kazimierza Wielkiego, oraz rok 1780, czyli przekształcenie Uniwersytetu w Szkołę Główną Koronną w wyniku reformy przeprowadzonej przez Hugona Kołłątaja z ramienia Komisji Edukacji Narodowej.

Elektroniczna baza danych zgromadzi informacje z podstawowych uniwersyteckich źródeł drukowanych i rękopiśmiennych: metryk ogólnouniwersyteckich, metryk burs i metryk Szkół Nowodworskich, z ksiąg promocji wydziału sztuk i wykazów promowanych z wydziałów wyższych, ksiąg pilności wydziału sztuk, konkluzji ogólnouniwersyteckich, wydziałowych i poszczególnych kolegiów, z akt sądu rektorskiego, wydanych pięciu tomów uniwersyteckiego kodeksu dyplomatycznego. Ponadto w bazie znajdą się informacje biograficzne wydobyte ze wszystkich rękopisów średniowiecznych Biblioteki Jagiellońskiej ujętych w nowym katalogu oraz ze wskazanych 460 nieopracowanych kodeksów, dane z „Polskiego Słownika Biograficznego", Kartoteki Komitetu Źródeł do dziejów Życia Umysłowego Polski XVI–XVIII w. oraz korpusu wybranych czasopism z zakresu historii filozofii i teologii. Całość uzyskanego materiału źródłowego zostanie uzupełniona o informacje bibliograficzne oraz ewentualne dodatkowe dane biograficzne zawarte w spuściźnie Ż. Paulego i w tzw. Tekach Hajdukiewicza.

Baza obejmie ok. 120 000 osób, w tym ponad 10 000 bakałarzy i mistrzów promowanych na Uniwersytecie Krakowskich. Podstawowe informacje składające się na biogram to: imię, patronimik, nazwisko, miejsce pochodzenia wedle dawnych podziałów terytorialnych, desygnat stanowy, fakt immatrykulacji, promocji, przebieg kariery uniwersyteckiej, pełnione urzędy i godności, tworóczość i posiadana biblioteka oraz inne elementy biograficzne w zależności od efektu kwerendy. Baza będzie miała charakter otwarty, z możliwością rozwijania dodatkowych funkcji i wprowadzania danych z innych źródeł. W przyszłości będzie możliwa kontynuacja prac, rozbudowa bazy o nowe funkcje i dane z kolejnych źródeł. Baza zostanie wyposażona we wstęp historyczny i metodologiczny; przewodnik dla użytkownika; charakterystyka zespołów źródłowych wprowadzonych do bazy; wykazy wykorzystanych sygnatur i zespołów archiwalnych i bibliotecznych; wykaz zastosowanych skrótów; opis osiągniętych wyników. Aby ułatwić badaczom zagranicznym posługiwanie się bazą, wymienione teksty zostaną przetłumaczone na j. angielski i niemiecki.

Elektroniczna baza danych będzie ogólnodostępna w internecie. Wpisuje się w europejski nurt tworzenia nowoczenych narzędzi badawczych w postaci biograficznych baz danych dla środowisk uniwersyteckich, które już funkcjonują w Niemczech, Czechach, Francji, Włoszech, Wielkiej Brytanii. 

Omawiany projekt nawiązuje do wcześniejszych trzech, niestety nieudanych, wielkich prób tego typu. Pierwszym był „Słownik bio-bibliograficzny profesorów UJ", nad którym w XIX w. pracowali Józef Muczkowski i Żegota Pauli. Efektem ich prac jest 16 rękopiśmiennych fascykułów fiszek osobowych w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej (BJ rps 5359). Drugim projektem było „Repertorium pracowników naukowych UJ w latach 1400-1964", którego pomysłodawcą był Henryk Barycz. Realizowano je w Archiwum UJ najpierw w ramach prac jubileuszowych na 1964 r., a następnie jako własny projekt badawczy „Corpus academicum Cracoviense". Nowy kształt tym pracom nadał Leszek Hajdukiewicz, który osobiście pracował nad repertorium bakałarzy i mistrzów krakowskich XVI-XVIII w. Pozostały po nim rękopiśmienne materiały w 38 tekach, zwane Tekami Hajdukiewicza. Natomiast materiały z XIX-XX w. są wydawane przez zespół pracowników Archiwum UJ w nowym kształcie redakcyjnym jako „Corpus studiosorum Universitatis Iagellonicae" za lata 1850-1918 zob. http://www.archiwum.uj.edu.pl/projekty-auj/corpus-studiosorum