Pieczęcie w zbiorach Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego

      W zasobie Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego znajduje się zbiór tłoków pieczętnych liczący 1693 egzemplarzy. Tworzyły go sukcesywnie wycofywane z obiegu tłoki będące w użyciu władz uniwersyteckich, poszczególnych zakładów, seminariów i instytutów oraz instytucji związanych bezpośrednio z uczelnią, organizacji studenckich i pracowniczych. Najstarszy zachowany tłok, wykonany z żelaza pochodzi z 1644 roku a najmłodsze gumowe pieczątki stanowiące także część kolekcji, z połowy lat osiemdziesiątych XX wieku. Zbiór ten jest cennym uzupełnieniem wiedzy o symbolach i herbach uniwersytetu jaką posiadamy na podstawie obserwacji pieczęci zachowanych przy dokumentach przechowywanych w Archiwum. Najstarsze pieczęcie i tłoki zostały opisane w przez Adama Chmiela, archiwistę uniwersyteckiego w latach 1908- 1934 w pracy Pieczęcie Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie wydanej w 1917 roku w Rozprawach Akademii Umiejętności (ponownie wydano tę publikacje ze wstępem i opracowaniem Zenona Piecha w 1996 r.). Wystawa prezentuje jedynie niewielką część kolekcji najstarszych tłoków pieczętnych. Zespół znajduje się w stadium opracowania i po zakończeniu tych prac będzie cennym źródłem dla historyków interesujących sfragistyką i heraldyką.


    Arch. UJ sygn. P 6
Tłok pieczęci Wydziału Sztuk Wyzwolonych z 1644 r. (najstarszy w kolekcji Archiwum UJ) z wizerunkiem św. Barbary trzymającej wieżę oraz umieszczonym u dołu herbem rodowym Jagiellonów


  (zb. Arch. UJ)
Kopia XV-wiecznej pieczęci z herbem Uniwersytetu wykonana w końcu XIX w.


  Arch UJ syg. P 4
Tłok pieczęci Uniwersytetu Krakowskiego z I poł. XVIII wieku


  Arch. UJ syg. P 10
Tłok pieczęci Uniwersytetu Krakowskiego; herb uczelni z koroną. Tłok uszkodzony celowo; wykonany prawdopodobnie przed 1796 r.


  Arch. UJ syg. P 11
Tłok pieczęci Uniwersytetu Krakowskiego; herb uczelni z koroną; I poł. XVIII w.


  Arch UJ syg. P 1402
Tłok pieczęci Wydziału Lekarskiego (pieczęć wydziałowa większa); po 1798 r.


  Arch UJ syg. P 1440
Tłok pieczęci Wydziału Prawa; po 1817 r.


  (zb. Arch. UJ)
Tłok pieczęci C.K. Akademickiego Gimnazjum Krakowskiego (uprzednio Szkoły Nowodworskie Następnie Gimnazjum św. Anny); używany w latach 1801-1826


  Arch. UJ syg. P 1894
Tłok pieczęci Komisji do Interesów Akademickich z herbem orła napoleońskiego; wykonany ok. 1809 r.


  Arch. UJ syg. P 1278
Tłok pieczęci "Kuratora Jeneralnego Instytutów Naukowych Wolnego Miasta Krakowa i Okręgu" z inicjałami Franciszka I, cesarza Austrii, Mikołaja I, cesarza Rosji i Fryderyka Wilhelma III, króla pruskiego; ok. 1827 r.


  Arch. UJ syg P 1279
Tłok pieczęci Kuratora Królewskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego; po 1846 r.


  Arch. UJ syg. P 193
Tłoki pieczęci Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z herbem austriackim dwugłowego orła; używany w latach 1854-1870 (okres germanizacji)


  Arch. UJ syg P 1197
Matryca do wybijania pieczęci "na sucho"; II poł. XIX w.



Autor wystawy: kustosz mgr Adam Cieślak cieslaka@cicero.law.uj.edu.pl